Cena uczniostwa - samodyscyplina

Dyscyplina to dziedzina we współczesnym Kościele niemal całkowicie zapomniana. Ani się jej nie naucza, ani nie stosuje – głównie z obawy przed utratą członków zboru. Jak bardzo potrzebujemy powrotu do biblijnej praktyki stosowania dyscypliny we wspólnocie wierzących, dobrze ilustruje cytat dr. Donalda A. Carsona, wykładowcy Trinity Evangelical Divinity School:

„Mamy skłonność do zmierzania w stronę nieposłuszeństwa i nazywamy to wolnością; trzymamy się przesądów i nazywamy je wiarą. Znajdujemy zadowolenie w braku samokontroli i nazywamy to relaksem; zaniedbujemy modlitwę, uciekając przed legalizmem; odrzucamy Boże wartości i nazywamy to wolnością życia.”

Samo nauczanie jednak na nic się nie zda, jeśli osoby tworzące społeczność nie potrafią stosować dyscypliny wobec samych siebie. Dlatego postanowiłem podjąć temat samodyscypliny.

Chrystus wymaga od każdego wierzącego, aby podporządkował Mu swoje życie. Bez tej uległości nie można być Jego uczniem. Każdy chrześcijanin musi więc dobrowolnie poddać się rygorowi wiary – czyli samodyscyplinie, samokontroli i wyrzeczeniu się siebie. Pan Jezus często do tego nawiązywał w Ewangeliach, a apostoł Paweł rozwinął ten temat w swoich listach.

Samodyscyplina jest bez wątpienia ograniczeniem osobistej wolności na rzecz wspólnego dobra. Jezus powiedział, że musimy wyrzec się siebie ze względu na Niego oraz na Kościół, który jest Jego Ciałem. Prawdziwym uczniem jest ten, kto nie z przymusu, lecz z własnej woli poddaje się dyscyplinie Chrystusowej nauki. Pan powiedział jasno: „Jeśli ktoś chce pójść za Mną, niech się zaprze samego siebie, niech weźmie swój krzyż i niech Mnie naśladuje” (Mt 16,24).

Samozaparcie wynika z osobistej decyzji. To dobrowolne podporządkowanie się Bożym zasadom – zarówno w życiu prywatnym, jak i we wspólnocie kościelnej. Nie może ono być skutkiem presji otoczenia ani próbą zdobycia uznania i popularności.

Nie sposób mówić o dyscyplinie, dopóki nie określi się jasno reguł i granic, których przekraczać nie wolno. Wyznaczone granice dają poczucie bezpieczeństwa – ludzie w ich obrębie mają określone prawa, ale również i obowiązki. Słowo Boże daje nam precyzyjne zasady, które powinny być nauczane i stosowane w Bożym Kościele.

Aby odnieść sukces w jakiejkolwiek dziedzinie, musimy zaakceptować reguły gry. Każdy muzyk, sportowiec, przedsiębiorca czy kaznodzieja musi znać obowiązujące zasady i skrupulatnie ich przestrzegać. Apostoł Paweł posługuje się obrazem ze świata sportu: „Każdy, kto staje do zawodów, wszystko wytrzymuje: tamci, aby zdobyć zniszczalny wieniec, my zaś niezniszczalny. Ja więc tak biegnę, lecz nie na oślep, walczę na pięści, lecz nie jak ktoś, kto uderza w próżnię, ale opanowuję własne ciało i traktuję jak niewolnika, abym innym głosząc naukę, sam nie został odrzucony” (1 Kor 9,25–27).

Apostoł przyznaje, że sam podlega reżimowi Bożych zasad. Polegają one na powstrzymywaniu tego, co wynika z ludzkich pożądliwości, a utwierdzaniu tego, co pochodzi z Ducha Świętego. Jest to bezpośrednie podporządkowanie własnej woli – woli Bożej. Paweł radzi wierzącym: „Postępujcie według ducha, a nie spełnicie pożądania ciała. Ciało bowiem pożąda na przekór duchowi, duch natomiast przeciwko ciału. A tak są sobie przeciwne, że czynicie to, czego nie chcecie” (Ga 5,16–17).

Samodyscyplina to cecha charakteru pozwalająca na kontrolę własnych pragnień, decyzji i nawyków. Opiera się na wstrzemięźliwości, która jest owocem Ducha Świętego. Gdy chrześcijanin oddaje się pod panowanie Jezusa Chrystusa, owoc ten może się w nim rozwijać i dojrzewać.

Jak jednak kontrolować samego siebie? Według jakich kryteriów i w jaki sposób praktycznie stosować samokontrolę? Najlepszą odpowiedź daje nam Biblia. Paweł pisał do młodego kaznodziei, Tymoteusza: „Dlatego przypominam ci, abyś rozpalił na nowo charyzmat Boży, który jest w tobie przez nałożenie moich rąk. Nie dał nam bowiem Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i rozsądku” (2 Tm 1,6–7).

Apostoł zachęca Tymoteusza, aby dbał o ogień daru Ducha Świętego. Rozniecanie tego ognia powinno być codzienną troską każdego wierzącego. Nie chodzi tu o ponowne zapalanie zgasłego płomienia, lecz o stałe podtrzymywanie jego właściwej temperatury. Letni chrześcijanie, u których ten duchowy ogień przygasł, tracą siłę. Dlatego Biblia wzywa: „nie bądźcie ospali w gorliwości, bądźcie płomiennego ducha” (Rz 12,11).

Kiedyś, gdy domowe ognisko było jedynym źródłem ciepła i umożliwiało przygotowanie posiłków, dbanie o żywy ogień stanowiło podstawowy obowiązek domowników. Zaniedbanie tej reguły groziło chłodem i głodem – powolną śmiercią. Podobnie jest w życiu duchowym: gdy człowiek wierzący przestaje dbać o płomień Ducha, jego chrześcijaństwo zamienia się w pusty, religijny rytuał – rutynowe chodzenie do kościoła, mechaniczne czytanie Biblii i bezduszne odtwarzanie schematów. Taki klimat duchowego życia sprzyja pojawianiu się pokus i upadków wywołanych grzechem.

Dzięki ożywczemu działaniu Ducha Świętego, który zamieszkał w nas w momencie narodzenia się na nowo, możemy żyć wolni od lęku – w miłości i pod stałą kontrolą własnego stanu duchowego.

Samokontrola to także gotowość do poddawania samego siebie sprawdzianom. Pismo Święte wielokrotnie wzywa nas do testowania swojej wiary. Musimy robić to z własnej woli, nakładając na siebie duchowy rygor: „Sami siebie poddawajcie próbie, czy trwacie w wierze. Samych siebie doświadczajcie. Czy nie wiecie o sobie, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba, że nie wytrzymaliście próby” (2 Kor 13,5).

Samodyscyplina oznacza ocenianie własnego postępowania w świetle Bożych zasad. Pomaga nam odnaleźć właściwe miejsce w Kościele i wiernie wypełniać powołanie, jakie Bóg nam wyznaczył. Chroni nas również przed przypisywaniem sobie ról czy darów, których nie otrzymaliśmy od Pana, a które chcielibyśmy pełnić jedynie z własnej ambicji. Paweł, pisząc o przemianie umysłu i rozeznawaniu woli Bożej, wzywa do trzeźwej i wstrzemięźliwej samooceny: „Mówię bowiem do każdego z was mocą danej mi łaski, abyście nie myśleli o sobie więcej niż należy, ale myśleli w granicach rozsądku, stosownie do wiary otrzymanej od Boga” (Rz 12,3).

Na tym właśnie polega działanie Bożej łaski – prowadzi nas do wyrzeczeń zgodnych z myślą Chrystusa. Apostoł Paweł tak charakteryzuje tych, którzy stają się godnymi miana Jego uczniów: „Objawiła się bowiem wszystkim ludziom zbawcza łaska Boga, która wychowuje nas, abyśmy odrzucili bezbożność i światowe pożądania, a żyli na tym świecie roztropnie, sprawiedliwie i pobożnie, oczekując spełnienia się błogosławionej nadziei i objawienia się chwały naszego wielkiego Boga i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa. On wydał za nas samego siebie, aby nas wykupić z wszelkiej nieprawości i oczyścić dla siebie na własność lud gorliwy w pełnieniu dobrych uczynków” (Tt 2,11–14).

Gdy uświadomimy sobie, jak szybko przemija doczesne życie, łatwiej nam poddać się prowadzeniu Ducha Świętego – bo tylko On potrafi pokazać to, co naprawdę ma wartość w służbie dla Boga.

Henryk Hukisz