Wytapianie żużlu

 Każda księga biblijna ma swój unikalny charakter, który odnosi się do dzieła Syna Bożego, Jezusa Chrystusa – zapowiadanego od wieków Mesjasza, który dokonał odkupienia człowieka z przekleństwa grzechu.

Księga proroka Izajasza bywa często nazywana „Ewangelią Starego Testamentu”, głównie ze względu na jej 53. rozdział. Choć jest to rozdział niezwykle zwięzły, jego treść charakteryzuje się taką głębią i precyzją, że nie sposób nie dostrzec w nim cierpiącego Sługi, Baranka Bożego: „Lecz on został przebity za nasze grzechy, zmiażdżony za nasze winy. Dla naszego dobra przyjął chłostę, dzięki jego ranom doznaliśmy uzdrowienia” (Iz 53,5).

Inny werset z tej księgi, do którego bardzo chętnie odwołują się ewangeliści, znajduje się na samym jej początku. Bóg wzywa na rozprawę ludzi, którzy „Opuścili PANA, wzgardzili Świętym Izraela, oddalili się do innego” (Iz 1,4) – wzywa ich po to, by prawować się z nimi, czyli postawić człowieka w prawdzie o nim samym: zgubionego w grzechach i buncie. Jednak zamiast wyrzutów i wyroku osądzającego, Bóg w swojej ogromnej miłości zapowiada: „Chodźcie, rozsądźmy!  – mówi Pan: Choćby wasze grzechy były jak szkarłat, to staną się białe jak śnieg, choćby były czerwone jak purpura, to staną się jak wełna” (Iz 1,18). Czy może istnieć coś bardziej radosnego i zachęcającego do przyjęcia tak wspaniałego daru łaski?

Księga Izajasza zawiera jednak znacznie więcej niż tylko te powszechnie znane fragmenty. Kryje w sobie wiele innych cennych wskazówek dotyczących Bożego planu zbawienia i prowadzenia nas do wiecznej chwały. Warto uważnie czytać całe Pismo Święte, gdyż wszystko, co zostało w nim spisane, pochodzi z natchnienia samego Boga i jest „pożyteczne do nauczania, przekonywania, upominania, do wychowywania w sprawiedliwości, aby człowiek Boży był doskonały, przygotowany do czynienia wszelkiego dobra” (2 Tm 3,16–17).

W tym rozważaniu chciałbym zwrócić naszą uwagę na jeden szczególny werset z Księgi Izajasza. Zapamiętałem go już na samym początku mojej drogi z Chrystusem, kiedy osobiście przyjąłem dar zbawienia i zacząłem poznawać, na czym polega życie w naśladowaniu mojego Pana. W owym czasie – a były to lata 60. ubiegłego wieku – nie korzystano jeszcze powszechnie ze współczesnego przekładu Biblii Warszawskiej. Musiałem więc mierzyć się ze zrozumieniem staropolskich i trudnych wyrażeń, którymi naszpikowany był tekst Biblii Gdańskiej. Wtedy właśnie głęboko w moje serce zapadł werset: „I obrócę rękę moję na cię, a wypalę aż do czysta zużelicę twoję, i odpędzę wszystkę cenę twoję” (Iz 1,25 BG).

Aby lepiej zrozumieć ten przekaz, warto sięgnąć po nowsze tłumaczenia. W Biblii Ekumenicznej, którą lubię najbardziej i polecam innym, czytamy: „Wyciągnę rękę przeciw tobie, jak ług oczyszczę twój żużel, usunę z niego wszelki ołów”, natomiast Biblia Warszawsko-Praska oddaje ten sens następująco: „I skieruję przeciw tobie mą rękę, i roztopię cię jak złom w płomieniach i oddzielę od ciebie ołów”.

Zamiast szczegółowej analizy egzegetycznej chciałbym skupić się na procesie uświęcenia, jakiemu każdy z nas podlega w trakcie całego swojego życia. Stąd też tytuł tego rozważania: „Wytapianie żużlu” (czy też dawnej „żużelicy”) – zwrot ten wyjątkowo trafnie obrazuje duchowe oczyszczenie.

Obraz oczyszczania metalu ze szkodliwych przymieszek najłatwiej odnaleźć w warsztacie złotnika. Rzemieślnik umieszcza cenny kruszec w tyglu, stawia go nad płomieniem i cierpliwie czeka, aż metal przejdzie w stan płynny. Wtedy na powierzchni wypływają różnorodne zanieczyszczenia, które łatwo można zebrać i odrzucić. Im wyższa temperatura, tym skuteczniej brud oddziela się od szlachetnego materiału. Dokładnie o tym pisał prorok, wskazując na niezbędny proces, jakiemu Bóg poddaje człowieka, którego grzech zbielał jak śnieg.

Kiedy słuchamy ewangelizacyjnych przesłań, uwaga skupia się najczęściej na cytowanym wcześniej wersecie 18. Jednak pełna prawda o całkowitym oczyszczeniu, które jest niezbędne, by móc wejść do domu chwały Ojca, obejmuje również ten proces pełen ognia. Na tym właśnie polega nasze chodzenie w nowym życiu – rozpoczętym w momencie ponownego narodzenia. Apostoł Paweł, gdy poddał się prowadzeniu Ducha Świętego i miał pewność, że krew Baranka Bożego doskonale odkupiła go z wszelkiej winy, szczerym sercem wyznał: „Wiem przecież, że we mnie, to jest w moim ciele, nie mieszka dobro, bo chociaż pragnienie dobra znajduje się we mnie, to wykonania brak. Nie czynię bowiem dobra, którego chcę, ale dokonuję zła, którego nie chcę” (Rz 7,18–19). Dlatego bez uciekania od prawdy nazwał samego siebie: „Jak udręczonym jestem człowiekiem! Kto mnie uwolni z ciała podległego tej śmierci?” (w. 24), by zaraz dodać pełne nadziei słowa: „Dzięki niech będą Bogu przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana” (w. 25).  

Zaraz po tym wyznaniu Paweł napisał jeden z najbardziej duchowych rozdziałów we wszystkich swoich listach. Wyjaśnia w nim, że skoro Chrystus oddał za nas życie i „z powodu grzechu potępił grzech w ciele” (Rz 8,3), a my, jeśli pragniemy naprawdę żyć, powinniśmy „przy pomocy Ducha uśmiercać uczynki ciała” (w. 13). Choć dziś „mamy pierwsze plony Ducha” (w. 23), On ma moc przejąć całkowitą kontrolę nad naszym uświęceniem, ponieważ „nie powołał nas przecież Bóg do nieczystości, ale do świętości” (1 Tes 4,7). Apostoł Paweł ujął tę prawdę niezwykle prosto: „wybrał was Bóg jako pierwszy owoc dla zbawienia przez uświęcające działanie Ducha i wiarę w prawdę” (2 Tes 2,13).

Bóg nierzadko wrzuca nas do „pieca doświadczeń”, w którym temperatura rośnie właśnie po to, aby wszelka nieczystość, wszelka szkodliwa przymieszka czy skaza zostały oddzielone i odrzucone – tak, aby pozostało wyłącznie to, co prawdziwie przynosi Mu chwałę. Proces ten jest dowodem miłości naszego Ojca, który czyni to „dla naszego dobra, abyśmy mieli udział w Jego świętości” (Hbr 12,10).

Gdy dochodzi do sytuacji, w której osiągamy niemal „temperaturę wrzenia” – kiedy ulegniemy złości i wypłynie z nas to, co w normalnych warunkach pozostaje uśpione na dnie serca – ujawnia się to, co jeszcze w nas drzemie. Właśnie wtedy Duch Święty prowadzi w nas głęboką operację oczyszczenia. Proces ten będzie trwał tak długo, „aż wszyscy dojdziemy do jedności wiary i poznania Syna Bożego, do człowieka doskonałego, do miary dojrzałości wynikającej z pełni Chrystusa” (Ef 4,13), gdzie biblijne sformułowanie „doskonałość człowieka” oznacza po prostu pełną, dojrzałą dorosłość duchową.

Tak jak każdy owoc potrzebuje czasu i odpowiednich warunków, by osiągnąć pełnię dojrzałości, tak i my jesteśmy poddawani próbom, które uszlachetniają nas i prowadzą do pełni świętości Ojca – „Zostało przecież napisane: Świętymi bądźcie, bo Ja jestem święty” (1 Ptr 1,16).

Henryk Hukisz

Między mądrością a pychą

Masz pełną wolność w wyborze grzechu, ale tracisz jakąkolwiek wolność w wyborze jego konsekwencji.

W Biblii znajdujemy bardzo pouczającą historię z początków Izraela, gdy umarł Salomon i władzę po nim objął jego syn Roboam.  

„Wówczas król Roboam poradził się starszyzny, która służyła Salomonowi, jego ojcu, gdy jeszcze żył, i zapytał: Co mi radzicie odpowiedzieć temu ludowi? Oni zaś mu powiedzieli: Jeśli dzisiaj staniesz się sługą tego ludu, będziesz im służył i zwrócisz się do nich, przemawiając do nich łagodnymi słowami, to będą ci służyć po wszystkie dni. Lecz on odrzucił radę, której mu udzieliła starszyzna i poradził się młodzieńców, którzy z nim wyrośli i stanowili jego otoczenie” (1 Krl 12,6-8).  

Kiedy patrzymy na losy biblijnego króla Roboama, przed naszymi oczami staje obraz człowieka, który trzymał w rękach klucze do wielkiego królestwa, a jednak pozwolił, by przemknęły mu one przez palce. Często myślimy o nim jako o odległej postaci z kart Starego Testamentu, zapominając, że dramat, który rozegrał się w jego sercu, może rozgrywać się codziennie w życiu każdego z nas. To dramat wyboru między mądrością a pychą, między cichym głosem doświadczenia a krzykliwym chórem tych, którzy chcą przypodobać się naszym własnym ambicjom.

Roboam stanął na rozdrożu, mając po jednej stronie potęgę zbudowaną przez Dawida i Salomona, po drugiej natomiast, stał zmęczony i udręczony lud, który prosił jedynie o odrobinę miłosierdzia i ulgi. I w tym kluczowym momencie, zamiast zgiąć kolana przed Bogiem i podobnie jak jego ojciec szukać rady u tych, którzy mieli ogromne doświadczenie w rządzeniu państwem, młody król zwrócił się ku swoim rówieśnikom – ku przyjaciołom, z którymi dzielił beztroskie lata młodości i komfortu, jaki zapewniało mu otoczenie królewskiego pałacu.

Jakże bliska jest nam ta postawa, jakże boleśnie ludzka! Roboam odrzucił starców, bo ich słowa były trudne, wymagały pokory, zaparcia się siebie i postawienia bliźniego ponad własne „ja”. Starszyzna mówiła mu: służ, a będą ci służyć. To ewangeliczna prawda, jakiej nauczał Jezus: „Kto by chciał stać się wielkim między wami, niech będzie waszym sługą” (Mt 20, 26).

Prawdziwa wielkość rodzi się ze służby. Chrystus nie tylko tego nauczał, lecz zostawił nam przykład, gdy jako Nauczyciel i Pan wstał od stołu, przepasał się ręcznikiem i zaczął umywać brudne nogi swoim uczniom – czynność, którą w tamtych czasach wykonywali wyłącznie najniżsi słudzy lub niewolnicy. A na koniec powiedział: „Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy tak czynili, jak Ja wam uczyniłem” (Jn 13, 1–15).

Jednak młode serce Roboama, podsycane podszeptami rówieśników, zapragnęło pokazu siły. Koledzy z lat dziecięcych, którzy nie znali trudu życia, a jedynie wygody królewskich pałaców, wlewali w jego uszy truciznę pychy, mówiąc, by pokazał, kto tu rządzi. Przekonali go, że ustępstwo to słabość, a twarda ręka to jedyny dowód autorytetu. Uległ im, bo ich głos brzmiał znajomo, komfortowo i łechtał jego ego. Odpowiedział ludowi: „a ja będę was karał biczami kolczastymi” (1 Krl 12,11). W tym samym momencie jego królestwo pękło na pół, niczym naczynie gliniane, które wypadło z ręki.

Ta starożytna lekcja bije na alarm szczególnie dzisiaj, gdy ta sama toksyczna rada rówieśników nie przychodzi już tylko z ust kilku przychylnych nam kolegów, ale zalewa nas milionami głosów z ekranów smartfonów. Czym są dzisiejsze algorytmy mediów społecznościowych, jeśli nie cyfrowym gabinetem doradców Roboama? Współczesna presja rówieśnicza ukryta w lajkach, komentarzach i trendach na FB czy Instagramie krzyczy do nas każdego dnia: „Musisz zaimponować!”, „Musisz pokazać swój potencjał!”, „Nie daj sobie napluć w twarz!”.

Młodzi, i nie tylko młodzi ludzie, poddawani są nieustannej presji tłumu, który nie bierze żadnej odpowiedzialności za ich życie. Wirtualne „echo-komory” utwierdzają nas w naszych najgorszych instynktach. Ileż to razy w pogoni za akceptacją cybernetycznych rówieśników niszczymy swoje zdrowie, relacje z rodzicami, a nawet poczucie własnej wartości? Gotowi jesteśmy poświęcić nasze wartości dla poklasku ludzi, którzy za chwilę znikną, gdy tylko zmieni się trend algorytmów.

Biblia na wielu stronach pokazuje, jak tragiczny w skutkach bywa ten ślepy pęd za głosem otoczenia. Spójrzmy na Amnona, innego syna Dawida, który zapłonął złą namiętnością. Nie szukał rady u Boga, ale posłuchał swojego sprytnego przyjaciela Jonadaba. Ten chytry plan młodego przyjaciela doprowadził do hańby, rodzinnej tragedii i wreszcie do śmierci samego Amnona.

Przypomnijmy sobie Heroda Antypasa – człowieka, który rzekomo szanował Jana Chrzciciela. A jednak pod wpływem namowy i presji współbiesiadników, rówieśników zebranych na uczcie, wydał wyrok śmierci na proroka, bojąc się utraty twarzy przed ludźmi siedzącymi przy stole. Podobnie jak król Saul, pierwszy władca Izraela, stracił Boże błogosławieństwo, bo jak sam wyznał: „Zgrzeszyłem. Przekroczyłem rozkaz PANA i twoje słowa, ponieważ bałem się ludu i posłuchałem jego głosu” (1 Sm 15, 24).

Zastanówmy się dzisiaj, w tym cichym zamyśleniu, kogo my dopuszczamy do głosu w naszych życiowych decyzjach. Kto doradza naszym sercom, gdy musimy podjąć decyzje o małżeństwie, o wychowaniu dzieci, o uczciwości w pracy czy o kierunku naszego życia? Jakże często uciekamy od mądrości rodziców, dziadków czy mądrych mentorów, uciekając w bezpieczne ramiona rówieśniczych baniek informacyjnych. Szukamy poklasku u tych, którzy myślą dokładnie tak samo jak my, którzy utwierdzają nas w naszych błędach i mówią: „masz prawo”, „pokaż im”, „nie daj sobą pomiatać”.

Wybór rady młodych doprowadził do tragedii – natychmiastowego rozpadu królestwa (Izrael odwrócił się od Pana, a przy Roboamie zostały tylko Juda i Beniamin). Roboam myślał, że twardą ręką i butą zbuduje swoją wielkość i siłę, a w rzeczywistości stracił wszystko przez brak zdolności do pochylenia się nad drugim człowiekiem. Kroniki opisujące rządy Roboama są pasmem strat i duchowego upadku. W końcu napadł na niego faraon Sziszak i „zabrał skarby domu PANA i skarby domu królewskiego. Zabrał to wszystko, także wszystkie złote tarcze, które sporządził Salomon” (1 Krl 14,26). Jakże żałosny koniec spowodowany złym doradztwem.  

Zestawiając tę historię z postawą Jezusa, widać to jak na dłoni: Świat reprezentowany przez młodych doradców Roboama mówi: kto ma władzę, ten rządzi batem i pokazuje swoją siłę. Jezus mówi: kto chce być wielki, niech będzie sługą – bo prawdziwy autorytet zdobywa się nie strachem i przemocą, ale miłością, gotowością do dialogu i autentyczną troską o człowieka.

Współczesne doradztwo rówieśników, pozbawione fundamentu prawdy i odpowiedzialności, niszczy dziś ludzkie życia, rozpala konflikty i rozbija rodziny, tak jak niegdyś rozbiło Izrael. Niech ta historia będzie dla nas rachunkiem sumienia i wezwaniem do poszukiwania prawdziwej mądrości, która nie zawsze jest modna, nie zawsze jest miła dla ucha, ale jako jedyna ma moc ocalić nasze osobiste życie przed ruiną.

Henryk Hukisz

Czy wszyscy są „święci”?

Zwrot „wszyscy święci” kojarzy się jednoznacznie z początkiem listopada – głównie w Polsce, bo w innych krajach taka tradycja nie istnieje. W tym czasie groby bliskich błyszczą czystością i toną w kwiatach, całe rodziny przemierzają aleje cmentarzy, a policjanci dwoją się i troją w ramach akcji „Znicz”, czuwając nad bezpieczeństwem podróżujących w tym czasie. Warto jednak zadać sobie proste pytanie: co ta tradycja ma wspólnego ze świętymi, poza samą nazwą?

Nie zamierzam jednak wchodzić w polemikę z tym specyficznie polskim obyczajem. Chcę skupić się na czymś znacznie głębszym – na pięknym, biblijnym pojęciu „świętych”. W świetle Pisma Świętego, które jest dla mnie kluczem do rozumienia rzeczywistości, sprawa wygląda zupełnie inaczej niż w powszechnym mniemaniu. Nie chodzi tu o osoby, które zyskały ten tytuł pośmiertnie decyzją hierarchów kościelnych. Biblia mówi jasno: świętymi są wszyscy, którzy uwierzyli w Jezusa Chrystusa i przyjęli Bożą łaskę. A przecież wiadomo, że nie wszyscy są wierzącymi w biblijnym pojęciu.

Słowo „święty”, קָדוֹשׁ – [qāḏôš] w Starym Testamencie występuje około 120 razy, natomiast ἅγιος – [hagios] w Nowym, około 240 razy. Od samego początku istnienia Kościoła, który tworzą ludzie narodzeni na nowo, miano to nosili wszyscy wierzący. Kiedy apostoł Piotr odwiedzał młode zbory, „przyszedł też do świętych mieszkających w Lyddzie” (Dz 9,32). Wezwany później do Joppy, gdzie zmarła bogobojna kobieta i została przywrócona do życia mocą modlitwy, Piotr „zawołał świętych i wdowy” (Dz 9,41), by pokazać im ten cud. Zgodzimy się wszyscy z tym, że nie miał na myśli patronów z kościelnego kalendarza, lecz zwykłych ludzi wiary.

Podobnie pisał apostoł Paweł, kierując swoje listy do lokalnych wspólnot. Adresował je wprost do świętych – na przykład: „do Kościoła Bożego, który jest w Koryncie, do uświęconych przez Jezusa Chrystusa, do powołanych na świętych wraz ze wszystkimi, którzy w jakimkolwiek miejscu, u siebie i u nas, wzywają imienia naszego Pana, Jezusa Chrystusa” (1 Kor 1,2). A przecież wystarczy lektura tego listu, by zobaczyć, że ci „święci” byli dalecy od anielskiej doskonałości! Czy Paweł używał tego słowa z grzeczności? Z całą pewnością nie. Natchnione Słowo Boże definiuje rzeczywistość duchową jednoznacznie - w pierwszym wieku świętym był każdy, kto powierzył swoje życie Jezusowi Chrystusowi. Sam Paweł, wspominając swoją mroczną przeszłość wyznał: „wtrąciłem do więzienia wielu świętych” (Dz 26,10). Nic dziwnego, że powiedział o sobie: „Mnie, najmniejszemu ze wszystkich świętych, została dana ta łaska, abym poganom ogłosił Ewangelię o niezgłębionym bogactwie Chrystusa” (Ef 3,8).

Wszyscy, którzy zaufali Zbawicielowi, zostali uznani przez Boga za świętych. To nie jest wynik ludzkich zasług – to dzieło Chrystusa, który poszedł na krzyż, „żeby postawić przy sobie Kościół chwalebny, bez skazy czy zmarszczki, czy czegoś podobnego, aby był święty i nieskalany” (Ef 5,27). Zapłacił najwyższą cenę na Golgocie, aby uwolnić nas z przekleństwa grzechu.

Paweł ujmuje to bardzo jasno: „ponieważ wszyscy zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Boga, a zostali usprawiedliwieni darmo, Jego łaską, przez odkupienie w Jezusie Chrystusie” (Rz 3,23–24). Jeszcze wyraźniej wyjaśnia w Liście do Kolosan na czym polega ta uświęcająca nas łaska: „A was, którzy kiedyś byliście obcymi i nieprzyjaciółmi z powodu myślenia przejawiającego się w złych czynach, teraz pojednał w Jego doczesnym ciele przez śmierć, aby postawić was przed sobą jako świętych, nieskazitelnych i nienagannych” (Kol 1,21-22).

Skoro fundament jest tak potężny, to naszej świętości nie wolno nam roztrwonić. Trzeba w niej wytrwać do końca. Paweł ostrzega Kolosan: „jeśli tylko wytrwacie w wierze, ugruntowani, stali i niedający się odwieść od nadziei, jaką daje Dobra Nowina” (Kol 1,23). Wiedział, że presja świata jest potężna, dlatego zachęcał: „Wszelką modlitwą i błaganiem módlcie się w każdym czasie w Duchu i w Nim czuwajcie wytrwale, błagając za wszystkich świętych i za mnie” (Ef 6,18).

Do tego właśnie powołany jest Kościół – żywy organizm, którego Głowa zadbała o wszystko, „aby uzdolnić świętych do wykonywania dzieła służby, do budowania Ciała Chrystusa” (Ef 4,12). Wróg naszej czystości nie śpi, a w czasach ostatecznych presja obojętności na Boże standardy rośnie z każdym dniem. Dlatego jak echo brzmi wezwanie Piotra: „Świętymi bądźcie, bo Ja jestem święty” (1 Ptr 1,16).

Pan Jezus, Głowa Kościoła, daje wyraźne polecenie tym, których usprawiedliwił: „kto jest święty, niech się jeszcze uświęci” (Ap 22,11). Czyżby nie wystarczyła świętość, jaką nabywa się w chwili narodzenia na nowo? Przecież Słowo Boże zapewnia nas, którzy weszliśmy na drogę odrodzenia, że już mamy życie wieczne, że jesteśmy „świętymi”, a szata sprawiedliwości Chrystusowej osłania nas przed wzrokiem świętego i sprawiedliwego Boga. Dlaczego więc mamy się jeszcze uświęcać?

Posłuchajmy wspaniałej nauki apostoła Piotra, który kroczył drogą prowadzącą tam, gdzie nie chciał, by swoją „śmiercią uwielbić Boga” (Jn 21,19). W liście do rozproszonych dzieci Bożych pisał: „Jako posłuszne dzieci nie ulegajcie pożądliwościom, które kierowały wami wcześniej, gdy żyliście w nieświadomości, ale za przykładem świętego, tego, który was powołał, sami też bądźcie święci w swoim postępowaniu” (1 Ptr 1,14–16). Czyżby te słowa odnosiły się tylko do tych, których kiedyś rzucano dzikim zwierzętom na pożarcie lub palono na średniowiecznych stosach?

Mając w pamięci czasy ostateczne i słabnącą czujność, Piotr wzywa nas z całą mocą: „Skoro to wszystko ulegnie zagładzie, to jacy wy musicie być w świętym postępowaniu i pobożności, oczekując i przyspieszając przyjście dnia Bożego!” (2 Ptr 3,11–12). I dodaje natychmiast: „Dlatego, umiłowani, oczekując tego, starajcie się, abyście zostali przez Niego znalezieni w pokoju, bez skazy i nienaganni” (w. 14).

Nie znamy dnia ani godziny, kiedy Pan powróci po swój Kościół. Ten moment zaskoczy wszystkich, jak napisał Paweł, że „dzień Pana nadejdzie jak złodziej w nocy” (1 Tes 5,2). Świętość to niebiański dar opłacony krwią Chrystusa. Nie pozwólmy go zepsuć codziennym brudem. Jezus zostawił nam pełną powagi radę: „Szczęśliwi, którzy płuczą swoje szaty, aby należała do nich władza nad drzewem życia i aby weszli przez bramy do miasta” (Ap 22,14). W końcowym apelu Apokalipsy Jezus rzuca twarde, ostateczne rozstrzygnięcie: „kto jest sprawiedliwy, niech jeszcze uczyni sprawiedliwość, a ten, kto jest święty, niech się jeszcze uświęci” (Ap 22,11).

Jestem głęboko przekonany, że to polecenie odnosi się dziś ze szczególną siłą do Kościoła czasów ostatecznych – czyli do nas. Wracając zatem do pytania postawionego na wstępie – musimy z całą powagą uświadomić sobie jedną prawdę: nie wszyscy są „święci”. To miano nie jest automatycznym przywilejem przynależnym każdemu, kto spocznie na cmentarzu. Prawdziwa świętość to owoc żywej wiary, osobistego przyjęcia łaski i trwania w Jezusie Chrystusie już tu, po tej stronie wieczności.

Henryk Hukisz

Czyja wendeta?

Współczesna kultura, a nierzadko także powierzchowne chrześcijaństwo, lansują bardzo jednostronny obraz Stwórcy, redukując go wyłącznie do idei „Boga bezwarunkowej miłości”, który akceptuje człowieka w każdym stanie i przymyka oko na zło. Takie nauczanie jest jednak poważnym błędem i wypaczeniem biblijnego objawienia. Pismo Święte z całą mocą przypomina, że Bóg jest Święty, a Jego świętość oznacza absolutną nienawiść do grzechu oraz konieczną, sprawiedliwą reakcję na nieprawość.

Bóg nie jest obojętny na ludzką krzywdę ani na zatwardziałość w grzechu – Jego gniew jest realnym, moralnym sprzeciwem wobec zła. Jak zapowiada Pismo: „Gniew Boży objawia się z nieba przeciwko wszelkiej bezbożności i niesprawiedliwości ludzi – którzy prawdę w niesprawiedliwość obracają” (Rz 1,18), a Psalmista dodaje: „Bóg jest sędzią sprawiedliwym, Bogiem codziennie pałającym gniewem” (Ps 7,12). Z kolei autor Listu do Hebrajczyków przypomina odwieczną prawdę: „Znamy przecież Tego, który powiedział: Do Mnie należy wymierzanie kary, Ja odpłacę” (Hbr 10,30), ostrzegając tych, którzy odrzucają Jego łaskę: „Straszna to rzecz wpaść w ręce Boga żyjącego [...] Nasz Bóg jest bowiem ogniem pożerającym” (Hbr 10,31; 12,29).

Ignorowanie tego aspektu natury Boga prowadzi do fałszywego poczucia bezkarności. Tymczasem w nauczaniu biblijnym, zwłaszcza gdy zgłębiamy myśl apostoła Pawła zawartą w Liście do Rzymian 12,19 „Nie szukajcie zemsty sami, umiłowani, ale pozostawcie miejsce gniewowi Boga. Napisano bowiem: Do Mnie należy wymierzanie kary, Ja odpłacę, mówi Pan”, w odniesieniu do czasu teraźniejszego pojęcie „gniewu Boga” (orgē tou theou) jawi się w zupełnie innym świetle. Bożego gniewu nie należy wyobrażać sobie jako gwałtownego, emocjonalnego wybuchu czy bezpośredniej, nadprzyrodzonej kary ciskanej z nieba w stronę każdego złoczyńcy natychmiast po popełnieniu przez niego grzechu. Działanie Boga ma tu wymiar przede wszystkim porządkowy, eschatologiczny oraz głęboko moralny, a Jego odpłata objawia się w sposób nierzadko zaskakujący dla naszej ludzkiej logiki. Dlatego Paweł ostrzega wierzących przed wymierzaniem odpłaty za doznane krzywdy według własnego kryterium sprawiedliwości.

Aby w pełni zrozumieć, jak manifestuje się Boży gniew w teraźniejszości i dokąd zmierza, warto przyjrzeć się mu w znaczeniu, jakie prezentuje nam Biblia.

Cytat przytoczony przez Pawła – „Do Mnie należy wymierzanie kary, Ja odpłacę, mówi Pan” (Rz 12,19) – odwołuje się do starotestamentowej tradycji z Księgi Powtórzonego Prawa: „Do Mnie należy zemsta i odpłata…” (Pwt 32,35) i jasno wskazuje, że osądzanie jest wyłączną prerogatywą Stwórcy. Prawda, że Bóg nie wymierza kary natychmiast, nie świadczy o Jego obojętności wobec ludzkiego cierpienia ani o przyzwoleniu na krzywdę. Jest to przede wszystkim wyraz Jego niepojętej cierpliwości.

W perspektywie Nowego Testamentu obecny czas jest czasem łaski – przestrzenią otwartą na pokutę. Bóg świadomie powstrzymuje swój ostateczny gniew, co doskonale wyjaśnia apostoł Piotr, pisząc o wstrzymaniu do czasu powrotu Chrystusa: „Pan nie zwleka z wypełnieniem obietnicy – chociaż niektórzy uważają, że zwleka – ale jest cierpliwy względem was, gdyż nie chce, aby ktokolwiek zginął, lecz aby wszyscy się nawrócili” (2 Pt 3,9).

Bóg daje czas zarówno skrzywdzonym, by mogli dojrzeć do przebaczenia i uwolnić się od ciężaru nienawiści, jak i dla krzywdzących, dając im szansę na opamiętanie i przemianę serca. Klasycznym przykładem tej Bożej logiki jest historia bezbożnego króla Achaba. Gdy ten po zamordowaniu Nabota i przejęciu jego winnicy ukorzył się przed Bogiem, Pan powiedział do proroka Eliasza: „Czy widziałeś, jak Achab upokorzył się przede Mną? Ponieważ ukorzył się przede Mną, nie ześlę nieszczęścia za jego życia.” (1 Król 21,29).

Choć ostateczny, pełny gniew Boży ma charakter eschatologiczny i spełni się dopiero w Dniu Sądu, to jego fundamenty budowane są już teraz – poprzez to, jak człowiek reaguje na prawdę i czy otwiera się na Boże wezwanie do pokuty.

Patrząc na szerszy kontekst Listu do Rzymian, zwłaszcza na jego pierwszy rozdział, dostrzegamy, że Boży gniew w doczesności objawia się w specyficzny sposób: poprzez powstrzymanie Bożej interwencji i wydanie człowieka na skutki jego własnego postępowania. Jest to bezpośrednie nawiązanie do powszechnie znanej prawdy, jaką Paweł przywołuje w Liście do chrześcijan w Galacji: „Nie dajcie się zwodzić, Bóg nie pozwala szydzić z siebie. Co bowiem człowiek posieje, to będzie zbierał” (Ga 6,7).

Kiedy ludzie uporczywie odrzucają objawienie Bożej dobroci i wybierają zło, Bóg uznaje ich wolność, pozostawiając ich na pastwę własnych pożądliwości. Apostoł Paweł wielokrotnie używa tam dramatycznego sformułowania: „Dlatego Bóg wydał ich z powodu pożądliwości ich serc na pastwę nieczystości [...] A skoro nie uważali za słuszne uznać Boga, wydał ich Bóg na pastwę niecnych myśli, aby czynili to, co niestosowne” (Rz 1,24.28).

To postępujące odrzucenie wartości prowadzi nieuchronnie do wewnętrznego rozpadu, utraty wrażliwości sumienia oraz społecznego chaosu. Istota Bożego gniewu nie polega tu na tym, że Bóg ciska gromem w grzesznika, lecz na tym, że pozwala działać nienaruszalnemu prawu moralnej przyczyny i skutku – zło staje się karą samo dla siebie. Paweł stawią jasno kwestię odpowiedzialności: „dlatego nie mają nic na swoją obronę” (Rz 1,20). Przykładem takiej postawy w Starym Testamencie był król Saul. Kiedy wielokrotnie odrzucał Boże przykazania i szukał własnych dróg, Bóg w końcu odstąpił od niego i pozwolił mu zebrać owoce własnego uporu, co doprowadziło króla do duchowej i fizycznej ruiny (1 Sam 28,6.15).

W dalszej części Listu do Rzymian Paweł wskazuje na rolę władzy świeckiej, nazywając ją powołaną do wykonywania sprawiedliwości i ograniczania panoszącego się zła: „Jest ona bowiem sługą Boga dla twojego dobra. Jeśli jednak czynisz zło, bój się, bo nie na próżno nosi miecz. Jest przecież sługą Boga, wymierzającym karę temu, kto popełnia zło” (Rz 13,4). Apostoł Piotr powołuje się również na ustanowiony przez Boga autorytet tej władzy do karania czyniących zło: „Ze względu na Pana bądźcie poddani wszelkiej ludzkiej władzy: czy to królowi, jako wyżej postawionemu, czy namiestnikom, jako przez niego posyłanym dla karania złoczyńców, a chwalenia tych, którzy dobrze czynią” (1 Ptr 2,13-14).

W teraźniejszości Bóg posługuje się więc ramami porządku społecznego – stanowionym prawem, sądami i strukturami państwowymi. Oprócz zewnętrznego miecza sprawiedliwości Bóg umieścił w człowieku także wewnętrznego świadka – sumienie, które po popełnieniu zła staje się dla krzywdziciela miejscem niepokoju i oskarżenia. Paweł zauważa to w swoim liście do Rzymian: „Wykazują, że czyn zgodny z Prawem jest wpisany w ich serca, bo ich sumienie jawi się równocześnie jako świadek, między jednymi a drugimi myślami, które oskarżają lub bronią” (Rz 2,15).

Dzięki temu wierzący nie musi szukać zemsty na własną rękę ani ulegać pokusie osobistego wymierzania sprawiedliwości. Zaufanie Bogu oznacza w tym kontekście uznanie, że w świecie materialnym działają powołane przez Niego mechanizmy prawne i etyczne, które stoją na straży ładu, a ostateczny osąd nad ludzkim sercem i tak pozostaje w rękach Tego, który widzi w ukryciu.

Cierpliwość Boga i odroczenie ostatecznego wyroku nie oznaczają jednak bezkarności – proces ten dotyka nie tylko świata zewnętrznego, ale posiada swój wymiar proroczy i dyscyplinujący w odniesieniu do samego Kościoła. Wyrazistym tego obrazem są listy do siedmiu zborów w Księdze Apokalipsy (rozdz. 2–3), w których Chrystus występujący jako Sędzia z oczami jak płomień ognia weryfikuje czystość, wierność i moralną kondycję swoich wspólnot.

W listach tych Bóg nie czeka bezczynnie na koniec dziejów, lecz wkracza w teraźniejszość Kościoła z ostrzeżeniami i zapowiedzią konkretnych kar doczesnych i eschatologicznych dla tych, którzy zatracają czystość i ulegają kompromisom z grzechem:

·  Zborowi w Efezie zapowiada usunięcie świecznika ze swojego miejsca, jeśli wspólnota nie porzuci swojej oziębłości i nie powróci do „pierwszej miłości” (Ap 2,5).

·  Zborowi w Pergamonie wyznacza surową konfrontację, ostrzegając, że jeśli się nie upamiętają, On sam przyjdzie do nich prędko i „będzie walczył przeciwko nim mieczem swych ust” (Ap 2,16).

·  Wspólnocie w Tiatyrze, która toleruje moralne zwiedzenie i grzech, zapowiada ciężki ucisk oraz wymierzenie sprawiedliwości według uczynków: „Oto rzucę ją na łoże boleści, a tych, którzy z nią cudzołożą, w wielki ucisk, jeśli się nie upamiętają w ich uczynkach” (Ap 2,22).

·  Zborowi w Sardes przypomina o nagłym, niespodziewanym nadejściu sądu w przypadku braku duchowej czujności: „Jeśli więc nie czuwasz, przyjdę jak złodziej i nie dowiesz się, o której godzinie przyjdę do ciebie” (Ap 3,3).

Te zapowiedzi pokazują, że Boża sprawiedliwość i gniew – choć w teraźniejszości przejawiają się jako wezwanie do nawrócenia i są próbą ognia – posiadają realny wymiar dyscyplinujący. Sąd nadprzyrodzony już się zaczyna, jak przypomina Pismo, „Czas bowiem, aby się rozpoczął sąd od domu Boga” (1 Ptr 4,17), a Chrystus jako Głowa Kościoła nie akceptuje obojętności, wzywając swoje wierne resztki do wytrwania w czystości aż do końca.

Perspektywa ostatecznego, eschatologicznego gniewu Bożego oraz nieuchronności Dnia Pańskiego nie została nam dana po to, byśmy popadali w bierny lęk lub rościli sobie prawo do osobistej zemsty. Apostoł Piotr w swoim drugim liście stawia fundamentalne pytanie, które ukazuje powagę tej rzeczywistości: „Skoro to wszystko zostanie zniszczone, to jacy wy powinniście być w świętym postępowaniu i pobożności, oczekując przyjścia dnia Boga i starając się je przyspieszyć?” (2 Ptr 3,11–12). Skoro cały obecny porządek oparty na grzechu, niesprawiedliwości i ludzkiej pysze ulegnie ostatecznemu zniszczeniu w ogniu, odpowiedź Kościoła nie może być powierzchowna. Świadomość, że „dzień Pana przyjdzie jak złodziej” (2 Ptr 3,10), jest dla wierzących potężnym wezwaniem do radykalnej przemiany życia.

Święte postępowanie i pobożność nie są jedynie pobożnym dodatkiem do wiary, ale jedyną właściwą postawą ludzi, którzy wiedzą, komu zawdzięczają sprawiedliwość. Zamiast pałać nienawiścią do krzywdzących czy brać miecz w swoje ręce, Kościół ma być przestrzenią Bożej łaski w ginącym świecie – miejscem czystości, przebaczenia i gotowości na spotkanie ze swoim Panem, który cierpliwie czeka, by wszyscy zmierzający ku zatraceniu znaleźli drogę do zbawienia.

Henryk Hukisz

Kto jest z tobą w łodzi?

Każdy człowiek wierzący w Boga wie, że nie należy się bać, ponieważ Bóg jest z nami. Na wszelki wypadek, gdy ktoś wybiera się w nieznane, mówimy na pożegnanie: „Bóg z tobą”. Dlaczego więc, gdy nagle spotyka nas coś zaskakującego, ogarnia nas lęk? Przecież powinniśmy wiedzieć, że Bóg jest z nami i nic złego nam nie grozi.

Słyszałem o dwóch turystach w afrykańskim buszu. Gdy nagle na ich ścieżce pojawił się lew, jeden rzekł do drugiego: „Stój spokojnie i patrz mu prosto w oczy, gdyż czytałem w przewodniku, że w takiej sytuacji zwierz spokojnie odejdzie”. Na to drugi turysta odrzekł: „Ja też o tym czytałem, lecz nie jestem pewien, czy lew też o tym wie”. Często dysponujemy wiedzą biblijną i znamy Boże obietnice, a mimo to stwierdzamy, że one nie działają. Wówczas myślimy, że albo brakuje nam wiary, albo Bóg nie odpowiada na nasze wołanie.

Pewnego razu Pan Jezus „wsiadł do łodzi, a z Nim Jego uczniowie. Nagle na jeziorze zerwała się tak gwałtowna burza, że fale zalewały łódź” (Mt 8,23–24). Z pewnością Chrystus niejednokrotnie znajdował się ze swoimi uczniami na wodach jeziora Galilejskiego. Lecz tym razem wydarzyło się coś na tyle znaczącego, że uczniowie wynieśli z tego lekcję na przyszłość. Wierzę, że i nam przyda się to, czego wówczas doświadczyli. Niezwykłe było to, że Pan Jezus zasnął – tak, jakby nie zdawał sobie sprawy z burzy, która – jak wiedzą znawcy regionu – była na tym jeziorze dość częstym zjawiskiem.

Pamiętam czas mojej młodości, gdy w zborze, do którego należała cała moja rodzina, liderzy wywodzili się z ruchu Badaczy Pisma Świętego. Każdy biblijny temat stawał się tam okazją do zaciętych dyskusji. W tym przypadku spór dotyczył tego, czy Pan Jezus naprawdę spał, czy tylko udawał, by sprawdzić, czy uczniowie będą Mu ufać. Dziś jestem przekonany, że Pan rzeczywiście spał. Spał, ponieważ całkowicie złożył swoją ufność w Ojcu. Wiedział, że nic, co ma się wydarzyć, nie jest przypadkiem, lecz zostało zaplanowane z góry. Dlatego zasnął spokojnie, mimo wzmagających się fal, które coraz mocniej kołysały łodzią. Znał przecież słowa Psalmu: „Spokojny kładę się do snu i zasypiam, bo tylko Ty, PANIE, czuwasz, bym mieszkał bezpiecznie” (Ps 4,9).

Zapraszam na chwilę do tej łodzi, aby przysłuchać się rozmowie Nauczyciela z uczniami. Gdy burza szalała na dobre, a fale przelewały się przez burty, uczniowie szarpnęli Chrystusa za ramię, wołając: „Panie, ratuj! Giniemy!” (Mt 8,25). Ktoś powie, że była to naturalna reakcja obronna. Z pewnością tak. Przecież w łodzi znajdował się jednak Syn Boży – Odwieczny Logos. Słowo, o którym autor Listu do Hebrajczyków napisał, że „przez Niego stworzył wszechświat” (Hbr 1,2). I tu pojawia się kwestia wiary. Czytamy u tego samego autora, że „dzięki wierze rozumiemy, że wszechświat został stworzony Słowem Boga, bo nie z tego, co widzialne, powstało to, co widzimy” (Hbr 11,3). Uczniowie tego nie pojmowali, ale Chrystus nosił tę świadomość w sobie. Nadciągająca burza nie wywołała w Nim lęku, gdyż wiedział, że żywioł jest Mu poddany.

Z perspektywy uczniów – którzy zamiast patrzeć na Chrystusa widzieli jedynie wysokie fale i słyszeli świst wiatru – strach był ludzkim odruchem. Każdy człowiek drży o swoje życie. Chrystus wiedział jednak, gdzie leży prawdziwy problem: nie w samej reakcji na niebezpieczeństwo, lecz w braku zaufania. Dlatego zapytał: „Dlaczego się boicie, ludzie małej wiary?” (Mt 8,26). Przecież On był z nimi w tej samej łodzi.

Król Dawid podzielił się w jednym z Psalmów swoim doświadczeniem. Kiedy wołał do Boga w czasie burz, jakie go spotykały, otrzymał zapewnienie: „Wysłucham go, gdy będzie Mnie wzywał, będę z nim w nieszczęściu, wybawię i obdarzę sławą” (Ps 91,15). W takich sytuacjach najważniejsza jest obecność Pana. Kiedy On jest z nami, możemy być pewni, że nic ostatecznie złego nas nie spotka. Wtedy detale Jego działania przestają być dla nas źródłem niepokoju, bo sama Jego obecność daje nam pełną satysfakcję.

Problemem uczniów nie była więc wielkość fal, lecz brak zaufania do Tego, który te fale stworzył. Jeśli lecisz samolotem, który wpada w turbulencje, uspokaja cię świadomość, że za sterami siedzi doświadczony pilot, który wie, jak wyprowadzić maszynę z kryzysu. Znajomy opowiadał mi kiedyś, jak podczas burzliwego lotu dowiedział się, że kilka rzędów przed nim siedzi dwóch pilotów lecących prywatnie. Kiedy ogarnął go lęk, postanowił ich obserwować: gdy zobaczył, że oni spokojnie czytają książki – on również próbował czytać, a gdy ucięli sobie drzemkę – starał się też zasnąć.

Pamiętajmy, że przed odejściem do Ojca Pan Jezus zostawił obietnicę: „Oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni aż do końca świata” (Mt 28,20). On jest z nami naprawdę. „Jestem bowiem przekonany– zapewnia apostoł Paweł – że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani zwierzchności, ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe, ani moce, ani to, co wysoko, ani to, co głęboko, ani żadne inne stworzenie nie zdoła nas odłączyć od miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, naszym Panu” (Rz 8,38–39). Paweł napisał również, że nawet jeśli: „my jesteśmy niewierni, On pozostaje wierny, bo samego siebie wyprzeć się nie może” (2 Tm 2,13). Nie mamy więc żadnego usprawiedliwienia, by się bać – nawet w czasie największej burzy, zarówno w naszym życiu jak i wokół nas.

Dlaczego jednak ogarnia nas strach? Dlaczego tak często obawiamy się chociażby powiewu silniejszego wiatru? Myślę, że powodem jest brak żywej relacji z Chrystusem. Ktoś zaraz zaprotestuje: „Przecież znamy te wspaniałe obietnice!”. Obawiam się jednak, że większość ludzi uważających się za chrześcijan posiada jedynie wiedzę teoretyczną. Są jak owi turyści z początku rozważania – znają reguły, ale nie znają rzeczywistości.

Obecność Pana Jezusa nie jest teorią. Jest rzeczywistością dla każdego, kto doświadczył łaski zbawienia i uczynił Chrystusa swoim Panem. Co to oznacza?

Przeciwieństwem lęku i strachu jest pokój – stan wewnętrznego uspokojenia, którego źródłem jest Bóg. Tego pokoju nie da się wywołać miłą atmosferą, pustymi słowami pociechy czy powtarzaniem, że wszystko będzie dobrze. Apostoł Paweł napisał: „Pan jest blisko. O nic się nie troszczcie, ale w każdej modlitwie i błaganiu powierzajcie z dziękczynieniem wasze pragnienia Bogu. A pokój Boży, który przewyższa wszelkie zrozumienie, będzie strzegł serc i myśli waszych w Chrystusie Jezusie” (Flp 4,5–7). Ten pokój, pochodzący od samego Boga, dostępny jest jednak pod pewnym warunkiem.

Nie wiem, czy zwróciliście uwagę na częstotliwość występowania w Nowym Testamencie dwóch słów: „łaska i pokój”. Aż w 16 księgach pojawiają się one dokładnie w tej kolejności, na przykład: „Łaska i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Zbawiciela” (Tt 1,4). Jestem w pełni przekonany, że Boży pokój możemy otrzymać dopiero w konsekwencji wcześniejszego doświadczenia łaski zbawienia. Najpierw łaska, a potem pokój, który zapewnia nam obecność Pana.

Jeśli mówimy o łasce, istnieje tylko jedna droga. Nie wywodzi się ona z tradycji ludzkich kościołów – ani katolickich, ani protestanckich. Została ogłoszona przez samego Chrystusa, gdy odpowiadał na zasadnicze pytanie o to, jak wejść do Królestwa Bożego.

Odpowiedź dana Nikodemowi, żydowskiemu dostojnikowi, brzmi tak samo dzisiaj: „Zapewniam, zapewniam cię, jeśli się ktoś nie narodzi z góry, nie może ujrzeć Królestwa Boga” (Jn 3,3). Oznacza to, że bez narodzenia się z Ducha Bożego nie można doświadczyć Bożego pokoju. Nie wystarczy powiedzieć, że podoba się w jakiejś wspólnocie, bo ładnie śpiewają i kaznodzieja mówi ładne kazania.

Każda burza, jakiej możemy doświadczać może być jedyną szansą, jaką Bóg nam daje, by zastanowić się nad tym, jak i w co wierzymy. Jeśli czujesz lęk – to dobrze. Sprawdź, czy w łodzi twojego życia znajduje się Jezus. On chętnie do ciebie przyjdzie, jeśli otworzysz się na dar nowo narodzenia. Nie ma innej możliwości.

Pamiętaj: bez Jezusa w życiu nigdy nie zaznasz prawdziwego pokoju.

Henryk Hukisz

Inwestycja w przyszłą chwałę

Świat zmusza nas do ciągłej ucieczki przed bólem, traktując cierpienie jako czysty bezsens, błąd systemu i niepotrzebny ciężar. Tymczasem w Bożej logice cierpienie i chwała to dwa elementy, które występują w ścisłej ze sobą harmonii. Apostoł Paweł w Liście do Rzymian 8 oświadcza bez ogródek, że nasze zjednoczenie z Chrystusem odnosi się do wszystkich aspektów naszego życia, gdyż „skoro rzeczywiście cierpimy z Nim, aby też uczestniczyć z Nim w chwale” (Rz 8, 17).

Jednak już w kolejnym wierszu apostoł odsłania przed nami proporcje, które wywracają do góry nogami myślenie tego świata. Paweł uczy nas, że jedna z dwóch rzeczywistości - cierpienie i chwała - zdecydowanie przeważa nad drugą: „Liczę bowiem, że teraźniejszych cierpień nie można stawiać na równi z mającą nastąpić chwałą, która zostanie w nas objawiona” (Rz 8, 18). Obecne cierpienie — to, które odczuwamy tu i teraz, w swoich ciałach i duszach, i które tak często wydaje się nie mieć końca — po prostu nie wytrzymuje nawet porównania z nadchodzącą chwałą.

Moglibyśmy z tego fragmentu wyciągnąć wniosek, że chwała, którą przyobleczemy w przyszłym życiu, po prostu znacznie przewyższy cierpienie z tego życia. Tak pisał autor znanej pieśni „Cudowna Boża łaska”, John Newton w liście do kapitana marynarki w 1763 roku: „On potrafi [...] dać więcej, niż zabiera, i sprawić, by nasze pocieszenie przewyższyło nasze najgorsze utrapienie”. To prawda i to już jest wystarczająco dobra wiadomość. Ale Słowo Boże idzie dalej i to w sposób absolutnie zdumiewający.

W 2 Liście do Koryntian znajdujemy jeszcze ściślejszy, wręcz organiczny związek między cierpieniem i chwałą: „Niewielkie zaś cierpienia, które chwilowo znosimy, przygotowują nam bezmiar wiecznej chwały” (2 Kor 4, 17). Kluczem jest tutaj greckie słowo „κατεργαζεται” [katergazetai], trafnie tu przetłumaczone w czasie teraźniejszym jako „przygotowują” lub w innym, „sprawiają”.

Tutaj cierpienie i chwała są zestawione w jeszcze ściślejszej zależności niż w 8. rozdziale Listu do Rzymian. Obecny ból nie tylko zostaje przeciwstawiony przyszłej chwale — jest wręcz ziarnem, z którego ta przyszła chwała wyrasta, uszlachetniając nas i hartując na wieczność. List do Hebrajczyków 11 zawiera długą listę świętych, którzy nie zgodzili się na uwolnienie z tortur, „aby otrzymać lepsze zmartwychwstanie” (Hbr 11, 35) — akceptując obecny ból jako pewną i najlepszą inwestycję w przyszłą chwałę.

Ten motyw odwrócenia losu jeszcze w doczesnym życiu pojawia się od samego początku, również w Starym Testamencie. W Księdze Liczb (rozdziały 22–24) Izrael wędruje przez Moab. Pogański król Balak, przerażony zwycięstwami militarnymi Izraela, wynajmuje Balaama, aby przybył i przeklął lud. Mojżesz wspomina później tę niezwykłą Bożą opatrzność w Księdze Powtórzonego Prawa, przypominając ludziom, co tak naprawdę się stało: „Lecz PAN, twój Bóg, nie chciał słuchać Balaama i zmienił PAN, twój Bóg, przekleństwo w błogosławieństwo, ponieważ umiłował cię PAN, twój Bóg” (Pwt 23, 6).

Sens polega nie na tym, że przyszłe błogosławieństwo po prostu jakoś zniweluje obecne cierpienia, ale na tym, że obecne przekleństwo staje się kluczowym składnikiem tego przyszłego błogosławieństwa. Może to również odnosić się do przyszłych błogosławieństw jeszcze w tym życiu. W Starym Testamencie pojawiają się też przykłady wskazujące na to, że Bóg zamieni obecne trudności w przyszłe błogosławieństwo w życiu wiecznym. Dawid modlił się: „Policzyłeś dni mojej tułaczki, moje łzy zebrałeś do swego bukłaka. Czy nie są spisane w Twojej księdze?” (Ps 56, 8). Każdy trud, jak się zdarza w naszej doczesności, jest z wielką czułością zapisywany przez Boga, by pewnego dnia został przemieniony w wieczną chwałę.

Tak czy inaczej, słowa z 2 Listu do Koryntian 4, 17 są jednoznaczne: „Niewielkie zaś cierpienia, które chwilowo znosimy, przygotowują nam bezmiar wiecznej chwały”. W tym jednym słowie „przygotowują” zawarta jest cała teologia niebiańskiej chwały człowieka. Jednak aby w to uwierzyć, patrzymy nie tylko w przyszłość. Patrzymy również w przeszłość, na to, co sam Chrystus przeszedł jako kulminacyjny i wprost wzorcowy przykład zamiany przekleństwa w błogosławieństwo — gdy Jego własna śmierć przekształciła się w zmartwychwstanie.

Często wydaje się nam, że Bóg tak kieruje naszym życiem, iż sprawy nie mające znaczenia i złe zostaną ostatecznie usunięte i zamienione przez te dobre. Ale logika Nowego Testamentu sięga znacznie głębiej. Mówi nam, że takie myślenie wywodzi się z twierdzenia, iż chwała zmartwychwstania Chrystusa stała się jedynie zadośćuczynieniem męki Jego ukrzyżowania. Tymczasem On został wywyższony i uwielbiony właśnie przez swoją śmierć. Apostoł Paweł wyraził to jak najdobitniej potrafił: „Uniżył samego siebie, gdyż był posłuszny aż do śmierci, i to do śmierci na krzyżu. Dlatego też Bóg nad wszystko Go wywyższył” (Flp 2, 8–9). Dla Jezusa chwała zmartwychwstania nie była tylko rekompensatą za straszliwe cierpienie i śmierć, ale naturalnym, wynikającym z niej następstwem.

To samo dotyczy każdego, kto wchodzi w zjednoczenie z Chrystusem — mówi Nowy Testament: „Jeśli bowiem przez śmierć, podobną do Jego śmierci, zostaliśmy z Nim złączeni w jedno, to tak samo będziemy z Nim złączeni przez podobne zmartwychwstanie” (Rz 6, 5). Skoro Jezus powstał z martwych, to wszelkie ciemności naszego życia stają się częścią mozaiki, która staje się dzięki nim piękniejsza. Diabeł o tym wie i tego nienawidzi, ale nic nie może z tym zrobić. Jesteśmy w Nim po prostu niezwyciężeni. Paweł opisał to bardzo dobitnie w Liście do Kolosan, że Chrystus: „przekreślając zapis dłużny, który świadczył przeciwko nam, i usunął go, przybijając do krzyża. Rozbrajając zwierzchności i władze, wystawił je na pokaz, gdy przez Niego odniósł triumf nad nimi” (Kol 2,14-15)

Chrześcijańska nadzieja jest inna niż oferuje nam ten świat, i o wiele wspanialsza. Nasz ból dzisiaj przygotowuje przyszłą radość (2 Kor 4, 17). Kiedy na końcu Biblii słyszymy, że Bóg „otrze z ich oczu wszelką łzę” (Ap 21, 4), to nie oznacza to po prostu usunięcia smutku w niepamięć, ale przekształcenie go w zrodzoną z niego radość. Łzy chwilowego smutku tutaj zmieniają się w odpowiadające im łzy radości tam w wieczności.

W każdym innym systemie myślenia poza chrześcijaństwem życie jest w gruncie rzeczy nieustannym dążeniem do uniknięcia bólu. Natomiast gdy już doświadczamy bólu, mamy nadzieję, że przyszłe życie — o ile w nie wierzymy — jakoś nam to zrekompensuje. Tymczasem w chrześcijańskim sposobie myślenia, choć nie dążymy celowo do cierpienia, przyjmujemy je z pogodnym buntem, niemal ze zwycięskim uśmiechem wiedząc, że jest ziarnem inwestycji w przyszła chwałę.

Takie przekonanie nie zmniejsza samego bólu. Psalmy uczą nas, jak płakać i jak wołać do Boga w udręce. I tak robimy. Ale kiedy płaczemy nad naszym bólem, jednocześnie śmiejemy się z niego, ponieważ obecna udręka z pewnością przyniesie nam większe błogosławieństwo tam, gdy będziemy już u Pana. Blizny zrodzone tutaj będą znamionami niekończącego się już nigdy piękna.

Możemy powiedzieć z pełnym przekonaniem: Im brzydsza blizna, tym większe będzie piękno.

Henryk Hukisz

Pomiędzy odwagą i wygodą

Nikt z nas nie chce świadomie zadawać sobie bólu ani dobrowolnie godzić się na cierpienie. Nie mam nic przeciwko zażyciu tabletki przeciwbólowej i sam modlę się o siłę, gdy przechodzę przez trudne chwile. Zastanawiam się jednak, jak jako chrześcijanie powinniśmy podchodzić do sytuacji, w których dotyka nas cierpienie – czy mamy błagać o natychmiastowe uwolnienie, czy raczej poddać się Bożemu działaniu? Najlepszą odpowiedź znajdujemy w Biblii, która jest pełna wskazówek na ten temat. Gdy zadamy sobie trochę trudu, by zgłębić to zagadnienie, z pewnością zaskoczy nas, jak wielką mądrość możemy dzięki temu zdobyć.

Niedawno, podczas przyjacielskiej rozmowy z jednym z pastorów, usłyszałem ciekawe sformułowanie opisujące sytuacje, w jakich często stawia nas Bóg. Mój rozmówca użył pojęcia skrzyżowania typu „T” (T-crossing) – chodzi o skrzyżowanie, na którym nie da się jechać na wprost; musimy skręcić albo w lewo, albo w prawo. Zakładam, że wszyscy rozumiemy, na czym polega prowadzenie Ducha Świętego i że to do nas należy ostateczny wybór kierunku, gdy stajemy na takim rozdrożu. Duch Święty nie zmusza nas do zwrotu w jedną czy drugą stronę – On jedynie delikatnie nas nakłania, lecz decyzję podejmujemy sami. Jeśli dobrze znamy głos naszego Pasterza, pójdziemy tam, dokąd On chce nas poprowadzić. Co jednak zrobimy, gdy stojąc na rozdrożu, zauważymy, że jedyny właściwy drogowskaz wyraźnie wskazuje kierunek z napisem: „Cierpienie”?

Naturalnym ludzkim odruchem jest ucieczka od bólu. Jeśli jednak jesteśmy ludźmi duchowymi, narodziliśmy się na nowo i żyjemy „według Ducha”, nie możemy kierować się wyłącznie czysto cielesnymi reakcjami. Taki odruch cechuje ludzi nieodrodzonych, o czym pisał apostoł Paweł: „Natomiast człowiek poznający tylko zmysłami nie przyjmuje darów Ducha Bożego. Są one bowiem dla niego głupstwem i nie może ich zrozumieć, ponieważ można je badać jedynie w sposób duchowy” (1 Kor 2:14).

Rzutuje to na kluczowe pytanie: czy Bóg może świadomie dopuszczać w naszym życiu ból? W Biblii znajdziemy mnóstwo przykładów – od Hioba po samego Jezusa Chrystusa – które jednoznacznie potwierdzają, że odpowiedź brzmi: tak. Cierpienie było obecne w życiu największych mężów wiary. Obala to popularną tezę, z którą wciąż się spotykamy, że trudności dotykają wyłącznie ludzi o małej wierze. Często wzywa się nas dziś do tego, byśmy „przez wiarę” uwalniali się od każdego cierpienia. Ale czy Bóg naprawdę tego od nas oczekuje, czy to my sami szukamy łatwej ucieczki?

Oczywiście Bóg nie jest złym ojcem, który czerpie satysfakcję z widoku cierpiącego dziecka. Jednak jako Ojciec doskonały – przewyższający miłością ziemskich rodziców – wychowuje nas według własnych, niezawodnych zasad. Choć na pierwszy rzut oka mogą się one wydawać trudne lub wręcz niezrozumiałe, z pewnością prowadzą do celów, jakie On dla nas zamierzył. W Liście do Hebrajczyków czytamy: „Pan bowiem karci tego, kogo kocha, chłoszcze zaś każdego, którego przyjmuje za syna” (Hbr 12:6). Warto w tym miejscu zauważyć, że w greckim oryginale użyto słowa „παιδευει” [paideuei], które oznacza dosłownie „trenować”, „wychowywać” czy „kształtować” – chodzi więc o proces przygotowujący nas na przyszłość, a nie o ślepą karę za popełnione błędy. Wychowanie to proces budujący nasze wnętrze, w wyniku którego nabieramy właściwych cech charakteru.

Niezwykłą lekcję na temat roli cierpienia w życiu dziecka Bożego odnajdujemy w 2 Liście do Koryntian. Przechodząc przez utrapienia – do których niewątpliwie należy cierpienie – doświadczamy pocieszenia, jakiego nie poznalibyśmy w żaden inny sposób, ponieważ nasz Bóg jest „Ojcem miłosierdzia i Bogiem wszelkiego pokrzepienia” (2 Kor 1:3). Bóg nie robi niczego bez powodu – każdy Jego krok ma głęboki sens. W tym przypadku chce On, abyśmy mieli udział w „cierpieniach Chrystusowych”, gdyż „jak bowiem wzrastają w nas cierpienia Chrystusa, tak też przez Chrystusa wzrasta nasze pokrzepienie” (w. 5). Apostoł Paweł dodaje poruszające świadectwo, pisząc, że wraz z towarzyszami „bez miary i ponad siły zostaliśmy przygnieceni, tak iż straciliśmy nawet nadzieję na uratowanie życia” (w. 8). Nie wiem, czy ktokolwiek z nas mógłby poszczycić się podobnym świadectwem. W jakim celu Bóg dopuścił tak ogromne utrapienia na swoich wiernych sług? Paweł odpowiada wprost: „tak że przestaliśmy ufać sami sobie, a zaufaliśmy Bogu, Temu, który wskrzesza umarłych. On od grozy śmierci już nas wybawił i wybawi. W Nim też pokładamy nadzieję, że nadal będzie wybawiał” (w. 9–10). Jeśli więc chcemy nauczyć się polegać na Bogu, a nie na własnych siłach, musimy dokonać właściwego wyboru, gdy znajdziemy się na skrzyżowaniu typu „T”.

Apostoł Piotr dzieli się z nami własnym doświadczeniem zapowiedzianym mu przez samego Chrystusa. Jezus powiedział do niego: „Gdy jednak się zestarzejesz, wyciągniesz swoje ręce i ktoś inny cię przepasze, i poprowadzi, dokąd nie chcesz. To zaś powiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią uwielbi Boga” (Jn 21:18–19). Tymczasem my często ulegamy złudzeniu, że najwyższą cześć Bogu oddajemy wtedy, gdy wygodnie siedząc w kościelnym fotelu, przy akompaniamencie zespołu muzycznego śpiewamy wpadające w ucho refreny.

Właśnie dlatego Piotr mógł z pełnym przekonaniem napisać: „Dlatego cieszcie się, chociaż teraz trzeba, abyście z powodu różnych doświadczeń trochę byli zasmuceni” (1 Ptr 1:6). W takim rozumieniu radości Piotr nie jest osamotniony. Wtóruje mu Jakub, zachęcając: „Radujcie się w pełni, moi bracia, gdy spadną na was różne doświadczenia” (Jk 1:2). Obaj apostołowie doskonale rozumieli, że cierpienie i trudne doświadczenia mają pozytywny wpływ na jakość naszej wiary. Piotr podkreśla, że dzięki nim nasza wiara staje się „cenniejsza od zniszczalnego złota, próbowanego w ogniu, na sławę, chwałę i cześć przy objawieniu się Jezusa Chrystusa” (1 Ptr 1:7). Jakub dodaje: „Wiecie przecież, że z wypróbowania waszej wiary rodzi się wytrwałość. Wytrwałość zaś niech się przejawia w doskonałym dziele, abyście byli doskonali, nienaganni, bez żadnych braków” (Jk 1:3–4). Jak widać, trudne doświadczenia i ból nie są przejawem słabej wiary, lecz narzędziem, które ją umacnia. Skoro tak, to czy naszemu Ojcu nie zależy właśnie na tym, abyśmy posiadali dokładnie taką – wypróbowaną i dojrzałą – wiarę?

Wracając na nasze skrzyżowanie w kształcie litery „T” – nie chodzi o to, by szukać kłopotów na siłę. Absolutnie nie! Jeśli jednak Pan zamierzył ukształtować i udoskonalić nasz charakter, nie ma do tego lepszego narzędzia niż ucisk. Garncarz nie ulepi naczynia o zaplanowanym kształcie, jeśli nie przyciśnie gliny własnymi dłońmi. Pan mówi przez proroka Jeremiasza: „Oto jak glina w ręku garncarza, tak wy jesteście w moim ręku, domu Izraela!” (Jr 18:6).

Musimy pamiętać o próbie, jakiej wszyscy zostaniemy poddani, gdy Pan przyjdzie po swój lud. Będzie to czas szczególnego sprawdzianu. Jak pisze apostoł Piotr: „Wówczas niebiosa z hukiem przeminą, żywioły zaś zostaną zniszczone w ogniu, i ziemia, i te dzieła, które na niej zostaną znalezione” (2 Ptr 3:10). Paweł zaś przypomina, że to, co zbudowane z „drewna, siana i słomy”, nie przetrwa próby ognia. Z tego powodu Piotr stawia nam poruszające pytanie: „Skoro to wszystko zostanie zniszczone, to jacy wy powinniście być w świętym postępowaniu i pobożności, oczekując przyjścia dnia Boga i starając się je przyspieszyć. Z powodu tego dnia niebiosa płonąc, zostaną zniszczone, a żywioły rozpłyną się w ogniu” (2 Ptr 3:11–12).

Jedno jest pewne: w czasie próby nie będziemy osamotnieni. Bóg będzie przy nas tak, jak był z trzema wiernymi młodzieńcami w piecu ognistym za czasów Daniela: „Oto ja widzę czterech rozwiązanych mężczyzn, przechadzających się pośród ognia i nie dzieje im się nic złego, wygląd zaś czwartego podobny jest do syna bożego” (Dn 3:25).

Bądźmy więc czujni i pełni ufności, ilekroć znajdziemy się pomiędzy fotelem i ognistym piecem.

Henryk Hukisz