Przeklęte błogosławieństwo

Malachiasz, ostatni z proroków Starego Testamentu, sformułował wiele kluczowych prawd o Bożych oczekiwaniach wobec Izraela. Pan Jezus ujął tę samą myśl w rozmowie z Samarytanką, podkreślając: „Prawdziwi czciciele będą oddawali Ojcu cześć w duchu i prawdzie, bo takich czcicieli szuka Ojciec” (J 4,23). Malachiasz w swojej proroczej wizji szczegółowo diagnozuje religijność narodu wybranego – pisze wprost o postępującym zaniku bojaźni Bożej, co kontrastuje z uporczywym trwaniem ludu w zewnętrznych ceremoniach.

We wstępie do proroctwa Bóg przypomina potomkom Jakuba o ich wybraniu, które było wyrazem Jego ogromnej miłości. Pan błogosławił narodowi przez wieki, mimo jego nieustannych niewierności. Boża miłość była tak cierpliwa, że nawet wyrok siedemdziesięcioletniej niewoli babilońskiej miał na celu jedynie opamiętanie ludu. Prorok, posługując się obrazem relacji rodzinnej, pyta w imieniu Boga: „Syn czci ojca, a sługa swego pana. Jeżeli jestem ojcem, gdzież jest cześć dla Mnie? A jeżeli jestem panem, gdzież jest bojaźń przede Mną? – mówi Pan Zastępów” (Ml 1,6).

Pułapka religijnej rutyny

Izraelici, mimo żarliwych wezwań Pana do nawrócenia, trwali w obrzędach, łudząc się, że Boga można oszukać. Już wcześniej prorok Izajasz wskazywał na ten sam problem: mnożenie modlitw i świąt przy sercach dalekich od Boga staje się dla Niego ciężarem. Bóg zażądał wówczas: „Nie składajcie więcej ofiar bezwartościowych! [...] Nie mogę ścierpieć świąt i uroczystości” (Iz 1,13).

Za czasów Malachiasza sytuacja była podobna, lecz bardziej dramatyczna. Izraelici, ośmieleni brakiem natychmiastowej kary, zaczęli składać ofiary z tego, co było ślepe, kulawe i chore. Rozbestwieni w tym procederze, otwarcie twierdzili: „Stół Pana jest zbezczeszczony, a ofiarowany na nim pokarm – to rzecz godna pogardy” (Ml 1,12). Wobec takiej postawy Bóg odpowiedział stanowczo: „Rzucę na was przekleństwo i przeklnę wasze błogosławieństwo. Przeklnę je, ponieważ nie bierzecie sobie tego do serca” (Ml 2,2).

Jest to jedna z najsurowszych przestróg w Piśmie Świętym. Istotą problemu był brak chęci oddawania Bogu czci, na jaką zasługuje – czyli takiej, „która Mu się podoba: z nabożnym szacunkiem i bojaźnią” (Hbr 12,28). Bóg, w swojej tęsknocie za autentyczną relacją, prosił niemal z desperacją: „Kto między wami zamknie bramy świątyni, abyście nie zapalali ognia na moim ołtarzu daremnie?” (Ml 1,10). Zamiast posłuchu, Juda uprawiał duchowe cudzołóstwo, „zbezcześcił świątynię, którą Pan miłuje, i pojął za żonę córkę obcego boga” (Ml 2,11).

Nadzieja dla narodów

Księga Malachiasza zawiera jednak wiele zapowiedzi zbawienia dla pogan. Bóg, kontrastując hipokryzję Izraela z czcią innych narodów, ogłasza: „Od wschodu słońca aż po jego zachód wielkie jest imię moje między narodami, a na każdym miejscu składają kadzidło i czystą ofiarę memu imieniu, bo wielkie jest imię moje między narodami – mówi Pan Zastępów” (Ml 1,11). To proroctwo rzuca światło na słowa Jezusa o „prawdziwych czcicielach”, którzy są mili Bogu.

Można zapytać: dlaczego współczesny Kościół miałby się tym przejmować? Odpowiedź jest kluczowa. Apostoł Paweł przypomina, że „odrzucenie ich (Izraela) stało się pojednaniem świata” (Rz 11,15), a chrześcijanie, choć wywodzą się z „dzikiego drzewa oliwnego”, zostali wszczepieni w ten sam korzeń. Paweł ostrzega: „Bacz, abyś i ty nie stał się nieostrożny! Jeśli bowiem Bóg nie oszczędził gałęzi naturalnych, może nie oszczędzić i ciebie” (Rz 11,21).

Kościół czasów ostatecznych

Studiując listy pasterskie Pawła do Tymoteusza, dostrzegam przejmujący opis Kościoła czasów ostatecznych. Głównym niebezpieczeństwem jest porzucenie zdrowej nauki. Paweł ostrzega: „Przyjdzie bowiem czas, kiedy nie ścierpią zdrowej nauki, ale według swoich upodobań zbiorą sobie nauczycieli, żądni tego, co ucho łechce, i odwrócą ucho od prawdy, a zwrócą się ku baśniom” (2 Tm 4,3-4).

Współczesny stan wspólnot jest łatwy do przewidzenia, gdy przestaje się dbać o naukę apostolską. Paweł dwukrotnie diagnozuje przyczyny tego stanu:

1.   „Duch wyraźnie mówi, że w późniejszych czasach niektórzy odpadną od wiary, skłaniając się ku duchom zwodniczym i naukom szatańskim, uwiedzeni obłudą kłamców...” (1 Tm 4,1-2).

2.   „W dniach ostatecznych nastaną trudne czasy: Ludzie bowiem będą samolubni, chciwi, chełpliwi, pyszni [...] miłujący bardziej rozkosze niż Boga” (2 Tm 3,1-4).

Błędem byłoby sądzić, że te słowa dotyczą tylko świata zewnętrznego. Paweł pisze o ludziach, „którzy przybierają pozór pobożności, podczas gdy życie ich jest zaprzeczeniem jej mocy” (2 Tm 3,5). To osoby, które „zawsze się uczą, a nigdy dojść nie mogą do poznania prawdy” (w. 7). Jest to przerażający portret ludzi wierzących wewnątrz Kościoła.

Z niepokojem obserwuję, jak w naszych zborach przenikają cechy Kościoła odstępczego. Przywódcy, zamiast reagować na ten proces, skupiają się na innowacyjnych metodach uwielbienia, zapożyczonych ze świata. Koncerty i programy społeczne często służą przypodobaniu się ludziom, a nie Bogu. Kiedyś pastor dużego zboru wyznał mi, że musi studiować „zarządzanie masą ludzką”, by lepiej zarządzać zborem. Ja natomiast – być może zbyt naiwnie – wierzyłem, że to Duch Święty jest jedyną siłą kierowniczą w Kościele.

Czasem waham się, czy warto poddawać te zjawiska szczegółowej analizie. Obawiam się, że będzie to tylko „głos wołającego na pustyni”. Kto dziś zaryzykuje zastosować się do zachęty apostoła Pawła: „żebyś niektórym nakazał nie nauczać błędnie” (1 Tm 1,3) i – jeśli trzeba – usunąć ich ze zboru? Słowo Boże jest jasne: „Człowieka, który wywołuje odszczepieństwo, po pierwszym i drugim upomnieniu unikaj” (Tt 3,10). Zamiast tego, w imię źle pojętej tolerancji, pozwalamy takim osobom nauczać i prowadzić wspólnoty.

Pamiętajmy jednak o łasce, która nas naucza, że Chrystus „wydał samego siebie za nas, aby nas wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud na własność, gorliwy w dobrych uczynkach” (Tt 2,14). Natomiast autor Listu do Hebrajczyków ostrzega: „Uważajcie, abyście nie zrezygnowali ze słuchania Tego, który mówi. Jeśli bowiem tamci nie uniknęli kary, gdy zrezygnowali ze słuchania Tego, który pouczał na ziemi, to o wiele bardziej nie unikniemy jej my, którzy odwracamy się od Tego, który poucza z niebios” (Hbr 12,25).

Brak błogosławieństwa w dzisiejszych zborach – co w rzeczywistości jest stanem duchowego przekleństwa – może wynikać właśnie z prób oszukiwania Boga i zapalania na ołtarzu Jego chwały „cudzego ognia”.

Henryk Hukisz