Handlowanie Słowem Bożym

Nie mam zamiaru pisać o handlowaniu drukowaną Biblią. Uważam bowiem, że Pismo Święte należy po prostu kupić, by móc posiadać je na własność – chyba że kogoś na to nie stać, wówczas można skorzystać z gratisowej możliwości otrzymania jej egzemplarza. Chciałbym natomiast tym rozważaniem zwrócić uwagę na zjawisko znacznie groźniejsze: traktowanie samego Słowa Bożego jak towaru handlowego, który oferuje się odbiorcom po cenach tzw. „atrakcji”.

Pisałem już niejednokrotnie o niebezpieczeństwach wynikających ze stosowania czysto rynkowych reguł w życiu kościelnym po to, by pozyskać jak największą liczbę wiernych. Sam cel bywa chwalebny – wszak chodzi o dotarcie z ewangelią do ludzi zagubionych i grzesznych. Jednak nie każdy sposób jest odpowiedni dla Kościoła ze względu na jego absolutnie wyjątkowy charakter.

Kościół nie jest organizacją stworzoną ludzką ręką. Jest żywym organizmem – Ciałem Chrystusa na ziemi. Przenoszenie do życia kościelnego świeckich metod marketingowych i technologii rekrutacji jest głębokim pomieszaniem pojęć. Do Kościoła Jezusa Chrystusa nie da się przyciągnąć ludzi za pomocą chwytów reklamowych, które być może sprawdzają się w handlu.

Nie wolno wabić ludzi do wspólnoty, obiecując im przysłowiowe „gruszki na wierzbie”. Sam Jezus, posyłając swoich uczniów, mówił im wprost: „Oto Ja posyłam was jak owce między wilki. Bądźcie więc czujni jak węże i łagodni jak gołębie” (Mt 10:16). Również apostoł Paweł, zanim jeszcze trafił do Kościoła, który wcześniej zaciekle prześladował, usłyszał od samego Jezusa słowa obietnicy zupełnie innej natury: „Pokażę mu też, jak wiele będzie musiał wycierpieć dla Mojego imienia” (Dz 9:16).

Dzisiaj na każdym kroku spotykamy przeróżne nazwy lokalnych zborów i wspólnot. Twórcy tych haseł starają się, aby brzmiały one gładko, miło dla ucha i maksymalnie zachęcająco dla osób z zewnątrz. Co ciekawe, na kartach Pisma Świętego nie znajdujemy żadnych wyszukanych nazw własnych dla lokalnych społeczności chrześcijańskich poza zwykłym odwołaniem do danej miejscowości. Stąd w Nowym Testamencie czytamy po prostu o kościele w Efezie, Koryncie czy Laodycei.

Nie mam, rzecz jasna, nic przeciwko nazywaniu lokalnego kościoła określeniem biblijnym – jak choćby Filadelfia, jeśli wierzący w tej społeczności słyną z braterskiej miłości, czy Betel, dla podkreślenia, że wspólnota jest Domem Bożym. Z wielkim niepokojem obserwuję jednak tworzenie nazw na wzór dzisiejszych firm i agencji reklamowych, które próbują przyciągnąć klienta tylko po to, by mu coś sprzedać.

Dostrzegłem, że bardzo modnym i chwytliwym hasłem stał się zwrot „Kościół dla...”. Ostatnio trafiłem na stronę internetową organizacji religijnej, którą jej założyciel nazwał „Kościół dla Ciebie”. Zadałem sobie natychmiast pytanie: czy faktycznie Kościół jest dla nas, czy może my jesteśmy dla Kościoła? A dokładniej mówiąc, to my jesteśmy Kościołem. Odpowiedź zależy oczywiście od tego, jak pojmujemy swoje potrzeby i czym w naszej świadomości jest sama wspólnota.

Choć dałoby się ułożyć teoretyczny argument na rzecz tezy, że Kościół służy człowiekowi, to w tym konkretnym przypadku – po przeczytaniu bloga tamtejszego pastora – pojąłem intencje stojące za tą nazwą. Aby nie być posądzonym o przeinaczenia, przytaczam jego wypowiedź w całości: „Wiele osób postrzega Kościół jako instytucję archaiczną. Tymczasem Kościół przez wieki był w awangardzie zmian. W czasach apostołów naśladowanie Jezusa było wielkim wyzwaniem. W średniowieczu (i w kolejnych epokach) twórcy sztuki sakralnej sięgali po środki wyrazu, o których świeccy autorzy nawet nie myśleli. Aż chciałoby się napisać, że Kościół był (prawie!) zawsze nowoczesny. Sposób mówienia o Bogu to komunikat, który jeśli naprawdę jest tak ważny, jak utrzymujemy, to powinien być również zrozumiały (czyli współczesny i w treści i w formie). Głęboko wierzę, że Kościół nie tylko ma aktualne przesłanie, ale też potrafi wyrazić je językiem, który znają i rozumieją jego słuchacze.”

Jeśli jednak Kościół jest w swej istocie żywym Ciałem Chrystusa, to On sam z siebie dba o to, by Jego głos był zrozumiały dla wszystkich, których umiłował. Pismo Święte ukazuje nam Chrystusa, który jest: „wczoraj i dziś, Ten sam i na wieki” (Hbr 13:8). Chrystusa i Jego nauki po prostu nie da się „unowocześniać”. Jeśli ktoś przyłącza się do głosów postrzegających Kościół jedynie jako archaiczną instytucję, to w rzeczywistości nie poznał prawdziwego Kościoła – tego, który Chrystus umiłował: „...żeby go uświęcić przez oczyszczenie obmyciem wodą, któremu towarzyszy Słowo, żeby postawić przy sobie Kościół chwalebny, bez skazy czy zmarszczki, czy czegoś podobnego, aby był święty i nieskalany” (Ef 5:26-27).

Nic dziwnego, że przywódcy tego typu organizacji, prowadzonej według nowoczesnych zasad rynkowych, przyciągają ludzi szukających ciągłych nowinek. W aktualnym programie owego kościoła znalazły się na przykład spotkania walentynkowe oferujące prelekcję pt. „Przez śmiech do lepszego małżeństwa”. Kto z nas nie dałby się skusić na tak ładnie brzmiące hasło, obiecujące pokonanie najcięższych kryzysów rodzinnych za pomocą beztroskiego śmiechu? Zapewniam jednak, że wielu z tych ludzi wyjdzie stamtąd oszukanych – dokładnie tak jak klient, który dał się nabrać na kolorową reklamę w markecie.

Apostoł Paweł, który znał Pana Kościoła osobiście, zwiastował w Tesalonice żywą ewangelię, a nie gładki komunikat PR-owy: „nasze głoszenie Ewangelii dokonało się wśród was nie tylko przez samo Słowo, ale także w mocy i w Duchu Świętym, i w wielkiej pełni. Przecież wiecie, jacy staliśmy się wśród was dla was” (1 Tes 1:5). Dlatego Paweł pisał bez ogródek do innego lokalnego kościoła: „Nie jesteśmy przecież jak wielu innych handlarzami Słowem Boga, lecz przemawiamy w Chrystusie, jak ludzie odznaczający się szczerością, jak ludzie posłani od Boga i stojący przed Bogiem” (2 Kor 2:17).

Ten wielki apostoł prawdziwej ewangelii pozostawił następnym pokoleniom jasne instrukcje, pisząc do Tymoteusza: „Gdybym jednak zwlekał, powinieneś wiedzieć, jak należy postępować w domu Bożym, który jest Kościołem Boga żyjącego, kolumną i fundamentem prawdy” (1 Tm 3:15).

Podwalina – czyli fundament – nie może ulegać modom i unowocześnieniom, gdyż jak napisał apostoł Paweł: „Fundamentu bowiem nikt nie może położyć innego niż ten, który jest położony, a którym jest Jezus Chrystus” (1 Kor 3:11).

Henryk Hukisz